Dieta mamy a karmienie piersią

CO MOŻNA JEŚĆ PRZY KARMIENIU PIERSIĄ?

Laktacja wymaga dostarczenia większej ilości energii oraz składników odżywczych. Karmiąc piersią, zapotrzebowanie kaloryczne wzrasta o ok. 500 kcal. Aby je pokryć, niezbędna jest dobrze zbilansowana dieta, zapewniająca zarówno mamie jak i dziecku wszystkie niezbędne mikro- i makroelementy. Czy to znaczy, że trzeba stosować jakąś specjalną, wymyślną dietę, na którą będąc w połogu, nie masz siły? Absolutnie nie, należy pamiętać o zasadach zdrowego żywienia, które każdy z nas powinien wprowadzić w swoje życie.

W codziennym menu dobrze, gdy pojawią się świeże warzywa i owoce – najlepiej 5 porcji dziennie. Porcja, czyli 80-100 gramów, to przykładowo:

* jeden banan,

* pół szklanki wiśni,

* jedna marchewka,

* średni ogórek.

Istotnym składnikiem diety są także produkty bogate w węglowodany. Obejmują one chleb, ryż, makaron – staraj się wybierać ich wersje pełnoziarniste. Nie można zapomnieć o nabiale – mleko, kefir, sery. To źródło wapnia. Jeśli nie pijasz mleka, a zamiast tego wybierasz napoje roślinne, pamiętaj, by były one wzbogacane wapniem.

W diecie mamy karmiącej nie może zabraknąć ryb takich jak łosoś, makrela, śledź czy mintaj. Na stole powinny pojawić się dwa razy w tygodniu, gdyż są źródłem kwasów omega-3 oraz białka. Innymi źródłami białka są także jajka oraz mięso. Lepszym wyborem będzie mięso drobiowe niż czerwone.

Warto dodać, że dodawanie dużej ilości soli do potraw nie jest dobrym pomysłem. Maksymalna dzienna porcja soli nie powinna przekraczać 5 g, czyli płaskiej łyżeczki do herbaty. Porcja ta dotyczy wszystkich spożywanych pokarmów, a więc liczy się również jej dodatek w produktach gotowych np. ketchupie. Zamiast dodatku soli można pomyśleć o ziołach i różnych przyprawach. Niezbędne jest także odpowiednie spożywanie płynów, najlepiej wody w ilości ok. 2,5-3 litrów dziennie.[1],[2]

Różnorodna dieta pozwala na zaspokojenie zapotrzebowania na niezbędne minerały, czy witaminy. Szczególnie trzeba zadbać jednak o podaż w diecie składników takich jak:

* jod,

* wapń,

* witamina D3,

* kwasy omega-3.[3]

Jadłospis matki karmiącej

Co w takim razie przygotować do jedzenia, aby było smaczne, pożywne oraz zgodne z zaleceniami? Dzień można rozpocząć od:

* płatków owsianych lub kaszy jaglanej na mleku podanych z orzechami i świeżymi owocami.

Jeśli wolisz śniadania na słono, dobrym pomysłem będzie:

* serek wiejski z pomidorem, rzodkiewką i szczypiorkiem,

* kanapki z pieczywa pełnoziarnistego z ogórkiem, cykorią, serem żółtym i wędliną.

Na drugie śniadanie koktajl z maślanki ze świeżymi warzywami bądź sałatka warzywna. Ciekawą opcją na obiad będą:

* zupa pomidorowa z brązowym ryżem,

* krupnik z mieszanych warzyw z dodatkiem płatków żytnich i jęczmiennych,

* krem z soczewicy i dyni z ziemniakami i natką pietruszki,

* kasza gryczana z surówką np. tarte buraczki oraz pulpeciki z mięsa drobiowego,

* pieczone ziemniaki z zapiekaną rybą w sosie koperkowym z surówką z marchewki.

Pieczone jabłka z miodem świetnie sprawdzą się w roli podwieczorka. Natomiast kolacja to okazja do zjedzenia:

* zapiekanki makaronowej z warzywami,

* kanapek z ciemnego pieczywa z pastą serowo-rybno-jajeczną z warzywami.[2]

CZEGO NIE JEŚĆ KARMIĄC PIERSIĄ?

Mamy karmiące piersią mogą jeść właściwie wszystko, istnieje jednak kilka produktów, które warto ograniczyć, by nie znalazły się w diecie niemowlaka. Na liście są:

* alkohol,

* kofeina,

* niektóre ryby.

Kofeina zawarta  m.in. w kawie i herbacie, w niewielkich ilościach przechodzi przez mleko matki do organizmu niemowlęcia. Spożywanie jej małych ilości np. 2-3 filiżanek kawy dziennie zwykle nie wpływa na maluszka. Jeśli jednak staje się ono drażliwe, warto rozważyć zmniejszenie jej spożycia.

Mimo iż ryby są świetnym źródłem kwasów omega-3 i białka, warto mieć na uwadze, że niektóre gatunki takie jak tuńczyk, miecznik, rekin, makrela królewska i marlin mają wysoki poziom zawartości szkodliwej dla mózgu dziecka rtęci. Tych ryb należy unikać w diecie matki karmiącej.[4]

DIETA ELIMINACYJNA PODCZAS KARMIENIA PIERSIĄ

Dieta eliminacyjna zakłada wykluczenie spożycia niektórych pokarmów. Czy profilaktyczne jej stosowanie, aby zapobiec rozwojowi alergii u dziecka jest słuszne? Okazuje się, że nie. Dieta taka jest dedykowana jedynie mamom maluchów z objawami nietolerancji pokarmowych. Dzieci matek stosujących dobrze zbilansowaną dietę, w tym jedzących pokarmy uznawane za alergizujące np. mleko krowie, są mniej podatne na alergię.  Mitem jest też to, że wykluczanie kapusty i strączków zapobiega występowaniu kolki. Wniosek? Możesz jeść wszystko, co jest zdrowe i nie powoduje u Twojego dziecka niepokojących reakcji.[2,5]

Dieta bezmleczna

Jeżeli jednak u dziecka pojawią się:

* zmiany skórne np. zaczerwienienia lub wysypka,

* kolka,

* bóle brzucha,

* biegunka,

* wymioty,

* krew w stolcu,

* zmiana zachowania,

trzeba skonsultować się z pediatrą, gdyż mogą być to objawy alergii pokarmowej u maluszka. Przy jej podejrzeniu, lekarz zaleci całkowite wyeliminowanie produktów zawierających alergen na określony czas, aby sprawdzić czy nastąpi poprawa.

Przykładowo, jeżeli u niemowlaka karmionego piersią pojawią się krwiste stolce lub zmiany skórne, a pediatra w związku z tymi objawami potwierdzi alergię na białka mleka krowiego, wtedy mama powinna zastosować dietę bezmleczną, czyli musi unikać mleka krowiego, którego białka przechodzą do mleka kobiecego. Ważne jest by wprowadzenie diet eliminacyjnych, takich jak bezmleczna, było uzgodnione ze specjalistą, bo może zaistnieć konieczność dodatkowej suplementacji. [6]

WYKAZ ŹRÓDEŁ:

^[1]           NHS: Healthy breastfeeding diet [dostęp 28.10.2022]

^[2]           Poradnik karmienia piersią według zaleceń Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, 2021

^[3]           Szajewska H., Horvath A., Rybak A., Socha P.; Karmienie piersią. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci; Standardy Medyczne/Pedriatria 2016; T13; 9-24

^[4]           Centers for Disease Control and Prevention; Maternal Diet 2022 [dostęp 28.10.2022]

^[5]           Butte N., Stuebe A. Patient education: Health and nutrition during breastfeeding (Beyond the Basics) UpToDate 2022 [dostęp 28.10.2022]

^[6]           Groetch M.;Management of food allergy: Nutritional issues;  UpToDate 07.2022 [dostęp 28.10.2022]