Jak wspomagać rozwój niemowlaka?

JAK WSPIERAĆ ROZWÓJ MOWY NIEMOWLAKA?

Chociaż większość dzieci wydaje pewne dźwięki, jak na przykład te towarzyszące płaczowi, już od narodzin, na bardziej zaawansowane będziemy musieli nieco zaczekać. Około 3. miesiąca niemowlę wydaje z siebie proste dźwięki, takie jak „gli”, „tli”. Między 6. a 12. miesiącem wymawia zespoły sylab, np. „ma-ma”, „da-da”” i powtarza prostsze dźwięki , ale dopiero ok. 1 r.ż. zaczyna rozumieć znaczenie tych słów. Wspieranie rozwoju mowy opiera się na mówieniu do dziecka. Można mu czytać książki, opowiadać. Ważne, aby mówić do dziecka zwyczajnie, nie używać zdrobnień. Na rozwój aparatu mowy wpływa także prawidłowe rozszerzanie diety.[1],[2],[3]

ROZWÓJ EMOCJONALNY NIEMOWLAKA

Niemowlak zaczyna się śmiać w wieku 2-4 miesięcy. Rozpoznaje różne wyrazy twarzy od ok. 4. miesiąca życia. W wieku 8. miesięcy może odczuwać strach przed nieznajomymi.

Aby wspomagać rozwój emocjonalny dziecka:

* Patrz w oczy dziecka, uśmiechaj się,

* Urządzaj zabawy muzyczne, np. wydawanie dźwięków za pomocą zabawek czy też prostych instrumentów,

* Korzystaj z pacynek lub zabawek do krótkich, prostych scenek, w których przedstawiasz emocje,

* W dzień mów, śpiewaj, baw się z niemowlęciem, w nocy zachowuj spokój, aby stworzyć pewną rutynę,

* Ucz dziecko samodzielnego zasypiania – przed snem tul je, a gdy jest już śpiące, ale jeszcze nie śpi, odstaw go do łóżeczka,

* Nie zostawiaj dziecka, aby „wypłakało się” – bądź blisko niego, głaszcz go, kołysz, śpiewaj cicho.[1,2,3,4]

ROZWÓJ RUCHOWY DZIECKA

W kontekście ruchowego rozwoju dziecka mówimy o motoryce małej i dużej. Ta pierwsza odnosi się do poruszania palcami i ogólnie dłońmi, zaś motoryka duża dotyczy całego ciała. Niemowlę rozwija się bardzo szybko, z pewnością miesiąc po miesiącu będziesz dostrzegać progres w rozwoju ruchowym swojego dziecka. Jest kilka rzeczy, które możesz wykonać, aby go w tym wspomagać:

* Na wszystko przyjdzie czas! Nie próbuj na siłę stawiać dziecka lub sadzać – może to skutkować wadami postawy. Poczekaj, aż dziecko samo będzie próbowało wstać i zrobić pierwsze kroki.

* Przede wszystkim bezpieczeństwo. Noworodki nie są w stanie same utrzymać główki, dlatego unikaj noszenia niemowląt przodem do świata do momentu, aż same nie będą trzymać główki. Nie tylko chroni je to przed złą pozycją kręgosłupa, ale także redukuje ilość bodźców, jakie docierają do nich ze świata.

* Unikaj zostawiania dziecka w bujakach, leżaczkach dłużej niż na 1-2 godziny

* Kładź dziecko na twardym podłożu (oczywiście połóż matę lub dywanik na podłodze, aby ochronić dziecko przed zimnem), także na brzuszku. Pozycja na brzuchu pozwala na wykonanie wielu manewrów, w tym na podnoszenie główki, a potem całego ciała, itd.

* Nawet jeżeli Twoje dziecko nie jest gotowe na stawienie czoła wyzwaniu takiemu jak raczkowanie czy pełzanie, wciąż możesz z nim ćwiczyć. Stymulujące będzie obracanie z boku na bok, unoszenie stópek i rączek, czy nawet łaskotki.

* Jeśli dziecko zaczęło się już przemieszczać, możesz troszkę urozmaicić mu tę czynność. Dobrym pomysłem będzie położenie na jego drodze ulubionej zabawki i z czasem zwiększanie odległości między maluszkiem a rzeczą, po którą zmierza.

* Motorykę małą można ćwiczyć poprzez pozostawianie w zasięgu wzroku np. jakiejś zabawki. Zaciekawione dziecko będzie chciało po nią sięgnąć

Co jeszcze możesz zrobić jako opiekun? Bądź przykładem! Pamiętaj, że dziecko Cię obserwuje, a następnie odtwarza widziane zachowania. Możesz pokazać dziecku jak raczkować, wstawać, czy też układać klocki.

Jeżeli masz jakieś wątpliwości w kwestii tempa rozwoju ruchowego dziecka lub zauważasz u niego niepokojące symptomy, możesz skonsultować się z pediatrą lub fizjoterapeutą zajmującym się dziećmi.[1,2,3]

CO POWINNO NIEPOKOIĆ?

Każde dziecko rozwija się w swoim tempie. Jeżeli coś Cię niepokoi, poszukuj informacji na ten temat u lekarza czy też pielęgniarki. Jeżeli noworodek:

* Nie pobiera wystarczająco ilość pokarmu lub nie przybiera na masie,

* Śpi więcej niż 16h dziennie lub nie śpi dobrze,

* Nie porusza rękami lub nogami,

* Nie reaguje na światło lub nie podąża wzrokiem za twarzą,

* Nie wydaje dźwięków, np. bulgotania,

* Nie zwraca główki w stronę źródła dźwięków lub nie przeraża się głośnymi dźwiękami.[3]

* Udaj się do pediatry. Jest on wsparciem nie tylko w nagłych sytuacjach. W trakcie bilansu zdrowia sprawdzi czy Twoje dziecko prawidłowo się rozwija oraz podpowie Ci na co zwracać uwagę w kolejnych miesiącach życia dziecka.

Dlaczego niemowlę nie rośnie?

Tempo wzrostu i przybierania na wadze niemowląt zmienia się w zależności od miesiąca życia. Możliwymi przyczynami zbyt niskiego przybierania na wadze jest zbyt mała ilość przyjmowanych kalorii, niewchłanianie się pokarmu, spalanie większej ilości kalorii. Nie wpadaj w panikę, skonsultuj z pediatrą niepokojące objawy. Z pewnością pomoże Ci znaleźć przyczynę oraz zaproponuje odpowiednie leczenie. Czasami wystarcza zwiększenie podaży pokarmu lub mała modyfikacja diety. Jeśli będzie konieczne wdrożenie mlek zastępczych, lekarz zarekomenduje Ci najlepszy preparat dla Twojego maluszka.

WYKAZ ŹRÓDEŁ:

^[1]           Centers for Disease Control and Prevention: Infants (0-1 year) [dostęp 7.10.22]

^[2]           mass.gov. Child development guidance for parents of young children: https://www.mass.gov/info-details/child-development-guidance-for-parents-of-young-children [dostęp 7.10.2022]

^[3]           The Australian Parenting Website: 0-1 month: newborn development: https://raisingchildren.net.au/newborns/development/development-tracker/0-1-month?fbclid=IwAR23RZDFreBTV9JureO0QPsKWAgh92Mnc-4d8OnpgbELqxr2kgdZ6hKXmY8 [dostęp 7.10.22]

^[4]           Early Childhood Mnntal Health Consultation: Social and Emotional Strategies to Support Young Infants. [dostęp 7.10.22]