Depresja poporodowa

CZYM JEST DEPRESJA POPORODOWA?

Depresja poporodowa może się pojawić od kilkunastu dni do nawet roku po urodzeniu dziecka.[1] Jej objawy to na przykład:

* uczucie smutku przez większość dnia,

* utrata zainteresowań,

* niezdolność do odczuwania radości,

* brak energii,

* unikanie kontaktów z ludźmi,

* problemy ze snem oraz z koncentracją,[2]

* poczucie winy,

* drażliwość.[3]

Depresja poporodowa a „baby blues”

Okres połogu (czas bezpośrednio po porodzie dziecka) to faza regeneracji. U wielu młodych matek występuje wtedy tzw. „baby blues”. W jego trakcie mama może doświadczać takich objawów jak:

* smutek,

* drażliwość,

* zmienność nastroju,

* płaczliwość,

* uczucie lęku.

Te symptomy są  przejściowe i ustępują same. Na ogół rozwijają się w ciągu 2-3 dni od porodu i zanikają do 14 dni.[4] Jeżeli nie mijają po 2 tygodniach, można zacząć podejrzewać występowanie depresji poporodowej. W takiej sytuacji należy skonsultować się z lekarzem.[5]

Jak długo trwa depresja poporodowa?

Nieleczona depresja poporodowa może trwać kilka miesięcy.[3] U niektórych kobiet to zaburzenie utrzymuje się nawet kilka lat.[6] W tym czasie młoda mama odczuwa objawy obniżające komfort jej życia. Dlatego ważne jest, abyście nie zwlekały z szukaniem pomocy.

JAK POMÓC PARTNERCE Z DEPRESJĄ POPORODOWĄ?

Wasze wsparcie, drodzy tatusiowie, jest bardzo cenne kiedy partnerka zmaga się z depresją poporodową. Pomagajcie jej w codziennych czynnościach i wysłuchujcie kiedy mówi Wam o tym jak się czuje. Przy tym jednak pamiętajcie także o sobie. Dla Was także może być to ciężki czas, więc jeśli potrzebujecie pomocy, nie wstydźcie się o nią prosić. Możecie o tym porozmawiać, np. z bliską osobą lub psychologiem.[3]

DEPRESJA POPORODOWA U MĘŻCZYZN

Powszechnie mówi się o depresji poporodowej u mam, jednak warto wiedzieć, że może ona dotknąć także ojców. Wśród czynników ryzyka warto tutaj wymienić:

* wcześniejsze występowanie depresji,

* depresję poporodową występującą u partnerki,

* nieplanowaną ciążę.

Zaburzenie cyklu dobowego ma wpływ na wystąpienie tego zaburzenia u obojga rodziców.  Dlatego, mimo, że może być to ciężkie przy małym dziecku, warto starać się dbać o odpowiednią ilość snu.[7]

JAK LECZYĆ DEPRESJĘ POPORODOWĄ?

Do metod leczenia depresji poporodowej zaliczamy:

* psychoterapię,

* stosowanie leków przeciwdepresyjnych.

Poza tym, warto wprowadzić drobne przyzwyczajenia, które mogą pomóc w powrocie do zdrowia:

* robić rzeczy, które sprawiają Wam radość,

* regularnie ćwiczyć,

* zdrowo się odżywiać,

* dużo wypoczywać, na ile to możliwe.[2]

Psychoterapia

Psychoterapia ma zastosowanie u pacjentów z depresją poporodową o łagodnym i umiarkowanym przebiegu. Istnieje wiele nurtów psychoterapii. W tym zaburzeniu wykorzystuje się m.in. terapię w nurcie poznawczo-behawioralnym.[8] Dzięki niej możecie nauczyć się technik, które pomogą Wam zmienić sposób myślenia i zachowania, aby pozytywnie wpłynąć na swoje samopoczucie.[9]

Leki przeciwdepresyjne

W niektórych przypadkach depresji poporodowych lekarz może zalecić stosowanie leków przeciwdepresyjnych.[8] Wiele obaw, wśród młodych mam, budzi ich stosowanie w czasie karmienia piersią[10] Warto jednak wiedzieć, że istnieją substancje, które może bezpiecznie stosować karmiąca mama.[11] Co istotne, w przypadku wielu leków przeciwdepresyjnych, efekty farmakoterapii nie są widoczne od razu, a występują dopiero po kilku tygodniach. Dlatego ważne jest, aby nie zniechęcać się na początku terapii. Dodatkowo, kiedy dojdzie już do poprawy, nie należy odstawiać leku. Można to zrobić dopiero, gdy zaleci to lekarz.[12]

CO ZWIĘKSZA RYZYKO WYSTĄPIENIA DEPRESJI POPORODOWEJ?

Jest wiele czynników, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia depresji po porodzie. Wśród nich można wymienić, m.in.:

* depresję po poprzednim porodzie,

* depresję kiedykolwiek w przeszłości,

* niestabilną sytuację życiową,

* nieplanowaną ciążę,

* stresujące doświadczenia w czasie ciąży,

* przedwczesny poród,

* problemy z tarczycą,

problemy ze zdrowiem dziecka.

To, jak przebiega rodzenie, także jest istotne. Ryzyko depresji poporodowej wzrasta, gdy poród jest ciężki lub długotrwały.[1]

DLACZEGO WARTO SZUKAĆ POMOCY?

Depresja jest poważną chorobą, którą należy leczyć. Utrudnia codzienne funkcjonowanie i zabiera radość z życia. Dlatego, po prostu dla siebie, warto szukać pomocy. Dodatkowo, taki stan negatywnie wpływa na relacje z partnerem, rodziną i na budowanie więzi z nowonarodzonym dzieckiem.[2] Przede wszystkim jednak należy pamiętać, że depresja poporodowa nie jest Waszą winą i nie czyni z Was złej matki lub złego ojca.

WYKAZ ŹRÓDEŁ:

^[1]           pacjnet.gov.pl: Młoda matka w depresji. 2020. [Dostęp: 27.10.22]

^[2]           NHS: Overview – Postnatal depression. 2022. [Dostęp: 27.10.22]

^[3]           Royal College of Psychiatrists: Postnatal depression. [Dostęp: 27.10.22]

^[4]           NIH – National Library of Medicine: Postpartum Blues. 2022. [Dostęp: 27.10.22]

^[5]           Office on Women’s Health: Postpartum depression. 2021. [Dostęp: 27.10.22]

^[6]           NIH – National Institutes of Health: Postpartum depression may last for years. 2020. [Dostęp: 27.10.22]

^[7]           Scarff JR. Postpartum Depression in Men. Innov Clin Neurosci. 2019. 16(5-6),11-14.

^[8]           Maliszewska K., Preis K. Terapia depresji poporodowej – aktualny stan wiedzy. Ann. Acad. Med. Gedan. 2014. 44,105-111.

^[9]           Royal College of Psychiatrists: Terapia Poznawczo – Behawioralna. [Dostęp: 27.10.22]

^[10]         Centers for Disease Control and Prevention: Breastfeeding – Postpartum Depression. [Dostęp: 27.10.22]

^[11]         Samochowiec J. et al. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego dotyczące leczenia zaburzeń afektywnych u kobiet w wieku rozrodczym. Część I: Leczenie depresji. Psychiatr. Pol. 2019. 53(2), 245-262.

^[12]         MedlinePlus: Sertraline. 2022. [Dostęp: 27.10.22]