Rola taty w trakcie i po porodzie

UDZIAŁ OJCA W PLANOWANIU CIĄŻY

Przyjście na świat maleństwa wiele zmienia w życiu rodziców. Od tej pory troszczycie się nie tylko o siebie nawzajem, ale też dbacie o to, żeby ten mały człowiek był bezpieczny i rósł zdrowo. Rodzicielstwo wpływa na Was oboje, dlatego decyzję o posiadaniu potomstwa warto podejmować razem.

Kiedy mężczyzna ma dni płodne?

U mężczyzn nie występuje pojęcie dni płodnych, ponieważ organizm stale wytwarza spermę i ją przechowuje. Dlatego fizycznie są oni gotowi do spłodzenia dziecka w każdym czasie.[1] Mimo tego, planowanie ciąży od strony mężczyzny to także istotny temat.

Choroby przenoszone drogą płciową

Dla wielu osób to dosyć oczywiste, że w czasie planowania ciąży, przyszła mama powinna się przebadać pod kątem chorób przenoszonych drogą płciową i w razie potrzeby je wyleczyć. Nie można jednak w tym aspekcie zapominać o tacie. Zarażenie taką chorobą kobiety w ciąży może stanowić śmiertelne zagrożenie dla niej i dla rozwijającego się dziecka.[2]

CZY OJCIEC DZIECKA MOŻE BYĆ OBECNY PRZY PORODZIE NATURALNYM?

Kobieta ma prawo do tego, aby w czasie porodu była przy niej bliska osoba. Co istotne, nie musi to być ktoś z nią spokrewniony. Dlatego, jeśli mama ma taką ochotę, może jej towarzyszyć,  np. przyjaciółka. Jeżeli rodzice malucha nie są po ślubie, również nie stanowi to żadnej przeszkody, by tata dziecka był przy narodzinach.[3]

Jak można wspierać partnerkę w czasie porodu?

Przyszły tatuś może się wykazać w sprawach praktycznych, jak:

• odwiezienie do szpitala,
• pamiętanie o zabraniu torby z najpotrzebniejszymi rzeczami dla partnerki i malucha,
• pomoc w przebraniu się.

Jednak najważniejsze zadanie, jakie czeka na młodego ojca w tym czasie, to wsparcie emocjonalne swojej partnerki.

Czy partner towarzyszący przy porodzie może podejmować decyzje za rodzącą mamę?

Świadomą zgodę lub odmowę na wszystkie procedury, jakie medycy wykonują w czasie porodu, może wyrazić tylko rodząca kobieta. Decyzje, które podejmuje osoba towarzysząca mamie, nie są ważne prawnie. Kiedy kobieta nie może decydować o sobie, np. ze względu na brak przytomności, a konieczna jest szybka reakcja, decyzję podejmuje lekarz.[3]

Co zrobić w sytuacji, gdy mama nie chce, aby partner był obecny przy porodzie?

Przyszła mama ma prawo do tego, żeby był ktoś obecny przy niej podczas porodu, ale nie jest to jej obowiązek. Jeżeli woli, może być wtedy sama.[3] Nawet w sytuacji, gdy jesteście małżeństwem. Poród jest bardzo stresujący dla kobiety, dlatego warto uszanować jej decyzję. Nieobecność bezpośrednio przy porodzie, kiedy o to prosi, jest także dobrą formą wsparcia.

CZY PARTNER MOŻE TOWARZYSZYĆ MAMIE W CZASIE CESARSKIEGO CIĘCIA?

Cesarskie cięcie, w przeciwieństwie do naturalnego porodu, jest zabiegiem chirurgicznym. Z tego względu wiąże się z różnymi zagrożeniami.[4] Jak już wspomniano, pacjentka ma prawo do tego, aby bliska osoba była przy niej w czasie porodu. Jednak trzeba też wiedzieć, że ze względu na jej bezpieczeństwo lekarz może odmówić tej obecności i jest to zgodne z polskim prawem.[5]

JAKIE SPRAWY FORMALNE ZWIĄZANE Z NARODZINAMI DZIECKA MOŻE ZAŁATWIAĆ TATA?

Zaraz po narodzinach czekają na Was formalności związane z urodzeniem dziecka. To obszar, w którym Wy, tatusiowe, jak najbardziej możecie pomóc. Pierwsza sprawa, jaką należy załatwić, to zgłoszenie dziecka w urzędzie stanu cywilnego. Ma do tego prawo zarówno mama, jak i tata maluszka.[6]

Co musi zrobić tata, który nie jest mężem mamy dziecka, aby zgłosić je w urzędzie stanu cywilnego?

Jeżeli rodzice dziecka nie są małżeństwem, tata również ma prawo zgłosić dziecko, jednak wymagany jest do tego dodatkowy dokument. Ojciec dziecka musi złożyć oświadczenie o uznaniu ojcostwa. Można je złożyć przed:

• kierownikiem urzędu stanu cywilnego,
• sądem,
• konsulem Polski, w przypadku pobytu za granicą państwa.

Mama dziecka ma 3 miesiące na potwierdzenie tego oświadczenia.[6]

WSPARCIE PSYCHICZNE PARTNERKI PO PORODZIE

Ciąża, poród i początek macierzyństwa to dla kobiety ciężkie wyzwanie fizyczne, ale też psychiczne. U wielu młodych mam pojawia się tzw. baby blues, czyli smutek poporodowy. Na ogół rozpoczyna się on w okolicach 3 dnia po rozwiązaniu i trwa około 10 dni.  Jeżeli nie występuje poprawa, może to oznaczać  depresję poporodową. Młodzi tatusiowie, jeszcze przed porodem, powinni zaznajomić się z tym tematem, aby w razie problemów móc szybciej interweniować. W takiej sytuacji, wsparcie partnerki oraz zachęcenie jej do skorzystania z profesjonalnej pomocy jest bardzo ważne. Pamiętajcie jednak, że dla Was, ojców, to też stresujący czas. Depresja poporodowa może dotyczyć także młodych tatusiów. Dlatego wspierając partnerkę, nie zapominajcie o sobie i swoim zdrowiu psychicznym.[7]

WYKAZ ŹRÓDEŁ:

^[1]           British Fertility Society: When are women & men most fertile? [Dostęp: 24.11.22]

^[2]           Centers for Disease Control and Prevention: Information for Men. 2020. [Dostęp: 24.11.22]

^[3]           Fundacja Matecznik: Mamy Prawa! – Prawa osoby bliskiej podczas porodu. 2018. [Dostęp: 24.11.22]

^[4]              NHS: Caesarean section. 2019. [Dostęp: 24.11.22]

^[5]           Prawalekarza.pl: Czy w przypadku cesarskiego cięcia pacjentka ma prawo do obecności osoby bliskiej? 2022. [Dostęp: 24.11.22]

^[6]           gov.pl: Zgłoś urodzenie dziecka. 2022. [Dostęp: 24.11.22]

^[7]           pacjnet.gov.pl: Młoda matka w depresji. 2020. [Dostęp: 24.11.22]